AVŞA'ya Gİdİyorsanız:
Özcan Market (19)

Avşa’nın Şarap Kültürü

“Şarap gibi” denir, gün geçtikçe güzelleşen şeylere.. Şarap gibidir Avşa Adası, gün geçtikçe güzelleşir, yıldan yıla popülerleşir… Şarap gibi olan Avşa’nın, şarapları meşhurdur. Sadece Avşa Adası’nda yetişen, “Adakarası” adı verilen üzümlerden elde edilen şaraplar gün geçtikçe popülerleşmektedir.

Avşa Adası’na geldiğinizde, hediyelik almadan ayrılamazsınız. Adaya has hediyelikler arasında zeytinyağı da vardır, incik boncuk da. Ama bunların içerisinde en çok tercih edileni şaraptır. Avşa Adası’ndaki şarap kültürünü, adada gelişen şarapçılığı, başladığı noktayı ve gidişatını, Avşa’nın şarap kültürü konusunda geniş bir bilgiye sahip olan Ali URUN ile konuştuk. İşletmecisi olduğu Özcan Market’i şarap müzesi gibi dekore eden, adadaki şarap üretimine başlayan ilk isimlerden satın aldığı fıçılarla büyüleyici bir market tasarlayan Ali URUN ile yaptığımız röportajda Avşa Şarapları ile ilgili çok şey öğrendik.

Ali URUN’un belirttiklerine göre, ilk zamanlarda Avşa’da üretilen şaraplar başka şehirlerde testilerle götürülüyordu. Bunu ispatlayan anforalar adanın çevresinde bulunmuş. Avşa’da bilinen tarihlerdeki ilk şarapçılığı Sebahattin Yıldız ve Mehmet Yarar başlatmış.. Arnavut Hasan lakaplı Hasan Basmacı ise bu iki ismin peşinden şarapçılığa başlamış. 1954 yılında şarap üretimine başlayan Arnavut Hasan, küçük işletmelerin sorunları nedeniyle, 1999 yılında üretimini durdurmuş. Ali URUN da Özcan Market’in dekorasyonunda Arnavut Hasan’a ait olan şarap fıçılarını kullanmış.

Fıçıların hikayesi ise oldukça ilginç. Bandırma’dan gelen Abil Usta fıçıları burada yapmış. O zamanlar nispeten büyük gemilerin yanaşabilmesine olanak sağlayan limanlar olmadığından, içi şarap dolu fıçılar yuvarlana yuvarlana denize bırakılır, gemiler ise halatlarla fıçıları gemiye alıp İstanbul’da Karaköy’e götürürmüş.

Hasan Basmacı ve Ali Urun

Hasan Basmacı ve Ali Urun

Peki neydi bu şarapları bu kadar özel yapan? Ali URUN’a göre cevap Adakarası denilen üzüm çeşidinde saklı. Dünyada sadece ve sadece Avşa’da yetişiyor bu üzüm. Adanın ikliminden ve konumundan ötürü buradaki üzümler daha farklı. Zamanında Tekel, Avşa’daki tüm üretilen şarapları alır, Tekirdağ’da işlermiş. Öyle ki Avşa’nın üzümlerinden üretilen şarapların alkol oranı %16’lara kadar çıkarmış.

Avşa’da şarap üretimine başlayan en eski firma ise 1956 yılında başlamış. Üretimleri hala devam etmekte. Daha sonra üretime başlayan başka bir aile şirketi, hala üretime devam ediyor ancak sadece Avşa’da satış yapıyor. 2004’te kurulan bir başka firma ise, iç pazarda pek çok noktada satışı olduğu gibi, şarap ihracatı da yapmaktaymış. Özcan Market’te de satışının yapıldığı şarap markası, ciddi bir yatırım yaparak markaya önem vermiş. Fransız şarap üretim konseptine uygun tesis kuran bu markanın fıçıları hala meşe ağacındanmış.

Avşa’nın şarapları meşhur meşhur diyoruz, peki kime göre ve neye göre meşhur? Hemen söyleyelim, uluslararası otoritelere göre meşhur. Yatık denilen 3.5 tonluk fıçılarda üretim yapan Hasan Basmacı, nam-ı diğer Arnavut Hasan, uluslararası yarışmalarda 3 yıl üstüste altın madalya almış. Bu başarının sırrı ise Adakarası üzümlerinin yanı sıra, meşe ağacından yapılan fıçı. O fıçı daha sonra, 1956’da üretime başlayan ilk firma tarafından satın alınmış. Bu sefer de o firma altın madalya alarak yarışmada birinci olmuş. 2004 yılında kurulan firma ise Iris ve Rezerv isimli şaraplarıyla Fransa’da, dallarında birincilik ödülleri aldılar.

Turizmin açılmasıyla beraber bağcılık da değer kaybetmeye başlamış.Bağlar arsaya dönüşüp inşaat sektörüne açıldı. Arnavut Hasan’ın da 1999 yılında üretimi bırakmasının asıl sebeplerinden olan küçük üreticilerin baş edemediği sorunlardan ötürü, bağcılık gittikçe bitti.

Özcan Market sahibi Ali URUN, Avşa’nın şarap kültürüne o kadar değer veriyor ki, marketini neredeyse müzeye çevirmiş. Abil Özcan Market (19)Usta’nın o meşhur fıçıları yaptığı çekiçten tutun da, ödül aldıran fıçıların çoğu marketinde yer alıyor. Avşa’da Özcan Market’e uğrayınca ne demek istediğimizi daha net anlayacaksınız. Daha marketten içeri girerken tepenizde yan yatmış bir şarap masası sizi karşılıyor. İçeri girdiğiniz kapı, zaten kapı değil, fıçı :)

Ali URUN, “Fıçıları alınca, Avşa’nın tarihini aldım.” diyor. Eğer kendisi almasaymış, fıçılar yakılacakmış. Ödül aldıran bu fıçılar Avşa için oldukça önemli. Aslında Ali URUN bir nevi, adanın tarihine sahip çıkıyor.

Peki Ali URUN neden marketini müzeye çeviriyor? Bu iş nereye gidiyor diye kendisine sorduğumuzda aldığımız yanıt bizleri
sevindiriyor. Ali URUN, Orhan Pamuk’un “Masumiyet Müzesi” adlı kitabından etkilenmiş. Şarapla ilgili, Avşa ile ilgili tarihi değere sahip her şeyi toplamaya başlamış. Özcan Market’te gördüklerimiz ise topladıklarının bir kısmıymış. İşin bizi sevindiren tarafına gelince, Ali URUN’un hedefi “Avşa Müzesi” açmak. Hemen belirtelim, Avşa’da şuan herhangi bir müze yok. Ali URUN bu hedefini gerçekleştirirse, hem Avşa’nın ilk müzesini açmış olacak, hem de adaya bir değer daha katacak.

Avşa’nın şaraplarıyla ilgili popüler bir bilgiyi daha ekliyor Ali URUN. 2011 yılında adayı Vedat Milör ziyaret etmiş ve 2004 yılında kurulduğundan  bahsettiğimiz markanın şaraplarından tadımlar gerçekleştirmiş.  Seçtiği ürünlere ise Vedat Mülör ismi verilip kendisi için özel seri üretilmiş.

2008’de babasının adını taşıyan Özcan URUN Motel’i açan Ali URUN, turizme katkılarından dolayı Avşa Belediyesi’nden teşekkür plaketi almış. Özcan Market’e yaptığı dekorasyon ve konsept ise, bugün en lüks en büyük şarap evlerinde dahi yok. Ali URUN ayrıca Avşa’nın merkezindeki tek beach club’a sahip. Avşa tatilcilerine hemen her alanda hizmet veriyor. Avşa’ya geldiğinizde Özcan URUN Motel’de konaklayıp, Özcan Market’ten alış verişinizi yapabilirsiniz. Markette hatıra fotoğrafı çekip twitter ve instagramda paylaşacağınız resimler için şimdiden uyarıda bulunalım, Ali URUN sizlerden bu reismleri paylaşırken Özcan Market’i etiketlemenizi istiyor.

Röportaj: Hakan Eren | Fotoğraf: Uğur Erturan

 

Yorum yapın

Emailiniz görünmeyecek. Doldurulması zorunlu alanlar *

*